Wat een IP-adres is
Een IP-adres is het nummer dat jouw verbinding gebruikt op internet, zoals een telefoonnummer dat doet bij gesprekken. Je internetprovider thuis of je mobiele provider wijst het toe. Thuis blijft het meestal weken hetzelfde, op mobiele data kan het veranderen elke keer dat je opnieuw verbinding maakt.
Apparaten op je wifi-netwerk thuis delen één openbaar adres. De privéadressen binnen het netwerk (192.168.x.x) verlaten de router nooit, dus een website kan je laptop en je telefoon niet alleen op basis van het adres uit elkaar houden.
Je provider en wat die ziet
De providerregel hierboven komt uit het openbare register waarin staat welk bedrijf welk adresblok bezit. Bij een verbinding thuis is dat je internetaanbieder, op een telefoon je mobiele provider en bij wifi in een café het bedrijf dat het café van internet voorziet.
Je provider ziet meer dan websites: elk domein dat je apparaat opvraagt en elke server waarmee het verbinding maakt, onversleuteld, ook als de pagina's zelf versleuteld zijn. Die gegevens haalt een VPN bij je provider weg.
Wat websites van je zien veranderen
Zodra je een VPN verbindt, verandert de kaart hierboven: websites zien het adres en de provider van de VPN-server, en je eigen provider ziet één versleutelde verbinding met die server. Je echte adres wordt nog wel gebruikt tussen je apparaat en de VPN-server; dat stuk van de route kan niemand weghalen.
Als je je router herstart of overschakelt op mobiele data, krijg je een ander adres van dezelfde provider. Het nummer verandert dan wel, maar niet wat het verraadt. Een VPN is de enige alledaagse manier om de provider en de locatie die een site ziet te veranderen.
